२०८३ जेष्ठ १८, सोमवार

रवि लामिछानेलाई सुकुम्वासी मोर्चाको ४ बुँदे मागपत्र

काठमाडौँ । संयुक्त राष्ट्रिय सुकुम्वासी मोर्चाले सत्तारुढ दल राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सभापति रवि लामिछाने समक्ष चार बुँदे माग प्रस्तुत गर्दै बस्ती व्यवस्थापनसम्बन्धी सरकारी निर्णयप्रति ध्यानाकर्षण गराएको छ।

मोर्चाका महासचिव अर्जुन कुँवरले भूमिहीन तथा सुकुम्वासी समुदायलाई बलपूर्वक विस्थापन गर्ने तयारीप्रति आपत्ति जनाउँदै तत्काल पुनर्विचार गर्न आग्रह गरेका छन्।

प्रस्तुत माग पत्रमा बस्ती खाली गराउने सम्बन्धी जारी सूचनालाई फिर्ता लिनुपर्ने, राष्ट्रिय भूमि समस्या समाधान आयोगको कार्यप्रक्रियालाई सक्रिय पार्दै प्रमाणीकरण र व्यवस्थापनका विषयमा देखिएका समस्या समाधान गर्नुपर्ने, सरकारद्वारा स्वीकृत कार्यसूची अनुसार प्रक्रिया अगाडि बढाउनुपर्ने तथा भूमि र आवाससम्बन्धी अधिकारलाई संवैधानिक रूपमा सुनिश्चित गर्नुपर्ने विषय समावेश गरिएको छ।

उक्त सन्दर्भमा सम्बन्धित निकायबाट बस्ती क्षेत्रमा उपकरण प्रयोग गरी संरचना हटाउने तयारी भइरहेको उल्लेख गरिएको छ। साथै, बालेन शाहको निर्देशनमा यससम्बन्धी कार्यान्वयन प्रक्रिया अगाडि बढाउने तयारी भएको जनाइएको छ।

‘सुकुम्वासी व्यवस्थापनमा दीर्घकालीन समाधान आवश्यक’ : नेविसंघ

काठमाडौँ । नेपाल विद्यार्थी संघले सुकुम्वासी बस्ती व्यवस्थापनको सन्दर्भमा स्पष्ट मापदण्ड निर्धारण गरी दीर्घकालीन समाधानतर्फ उन्मुख हुन सरकारलाई सुझाव दिएको छ।

नेपाल विद्यार्थी संघका अनुसार काठमाडौँ क्षेत्रमा बस्ती खाली गराउने तयारी भइरहेका बेला वैकल्पिक व्यवस्थाविना बसोबास हटाउने प्रयास मानवीय दृष्टिले उपयुक्त नहुने उल्लेख गरिएको छ। संगठनले पहिचान प्रक्रिया, पुन:स्थापन योजना र स्थानीय तहसँग समन्वयलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने धारणा व्यक्त गरेको छ।

प्रवक्ता सुरज सेजुवाल द्वारा जारी विज्ञप्तिमा समस्या समाधानका लागि दीर्घकालीन र संस्थागत दृष्टिकोण आवश्यक रहेको औँल्याइएको छ। अल्पकालीन तथा जबरजस्ती उपायहरूले समस्या समाधानको सट्टा थप जटिलता उत्पन्न गर्न सक्ने चेतावनी पनि दिइएको छ।

संगठनले मानव अधिकारको सम्मान, समावेशी नीति तथा न्यायसंगत पुन:स्थापनाको आधारमा समाधान खोज्न सरकारसँग आग्रह गरेको छ। आर्थिक रूपमा कमजोर तथा घरबारविहीन नागरिकहरूलाई राज्यको संरक्षणको दायराभित्र राख्दै वैकल्पिक व्यवस्था सुनिश्चित गर्नुपर्नेमा जोड दिइएको छ।

थापाथली क्षेत्रका अस्थायी बासिन्दाद्वारा बस्ती खाली गर्ने प्रक्रिया सुरु

काठमाडौँ । थापाथली क्षेत्रमा बसोबास गर्दै आएका अस्थायी बासिन्दाले सरकारको निर्देशनअनुसार स्थान खाली गर्ने प्रक्रिया अघि बढाएका छन्।

सम्बन्धित निकायले शुक्रबार साँझसम्म उक्त क्षेत्र खाली गर्न समयसीमा निर्धारण गरेपछि स्थानीयले आफ्नो सरसामान अन्यत्र सार्न थालेका हुन्।

दीर्घकालदेखि त्यहाँ बसोबास गर्दै आएका व्यक्तिहरूले दैनिक प्रयोगका सामग्री, घरायसी सामान तथा संरचनासँग सम्बन्धित वस्तुहरू क्रमशः हटाउने कार्य गरिरहेका छन्।

स्थलमा रहेका व्यक्तिहरूले जस्तापाता, काठका सामग्री तथा भान्सासम्बन्धी वस्तुहरू सवारीसाधनमार्फत अन्यत्र सार्ने गतिविधि तीव्र बनाएका छन्। केहीले आफ्नै संरचना भत्काउने कामसमेत सुरु गरेको देखिएको छ।

स्थानान्तरण प्रक्रियाका क्रममा बसोबासीहरूबीच भविष्यको बसोबास व्यवस्थापनबारे अन्यौलता देखिएको छ। वैकल्पिक व्यवस्थापनको स्पष्टता अभाव रहेको उनीहरूको भनाइ छ।

सरकारको निर्देशन कार्यान्वयन गर्ने सन्दर्भमा सम्बन्धित निकायले तोकिएको समयभित्र क्षेत्र खाली गराउने तयारीलाई तीव्रता दिएको जनाएको छ।

विराटनगरमा सार्वजनिक पैदलमार्ग व्यवस्थापन अभियान सुरु

काठमाडौँ । विराटनगर महानगरपालिकाले शहरी क्षेत्रको पैदलमार्गमा देखिएको अव्यवस्थित प्रयोगलाई नियन्त्रणमा ल्याउन कार्यान्वयनमुखी कदम अघि बढाएको छ।

बजार क्षेत्र केन्द्रित यस अभियानअन्तर्गत सार्वजनिक आवागमनका लागि छुट्याइएका स्थानलाई खाली गराउने कार्य शुक्रबारदेखि औपचारिक रूपमा सुरु गरिएको हो।

महानगरकी उपप्रमुख शिल्पा निरला कार्कीको समन्वयमा नगर प्रहरी र नेपाल प्रहरी को संयुक्त टोलीले स्थलमै पुगेर सडकपेटीमा राखिएका विभिन्न सामग्री हटाउने कार्य प्रारम्भ गरेको जनाएको छ।

यसअघि स्थानीय सरकारबाट निरन्तर दुई दिनसम्म ध्वनि-प्रसारणमार्फत व्यवसायी तथा सर्वसाधारणलाई नियम पालना गर्न पूर्वसूचना दिइएको थियो। चेतावनी अवधिपछि कार्यान्वयन चरणमा प्रवेश गरिएको महानगरको भनाइ छ।

महानगरपालिकाले व्यापारिक प्रतिष्ठानहरूलाई सटर बाहिर सामान प्रदर्शन नगर्न स्पष्ट निर्देशन दिएको छ।

त्यस्तै, पैदलमार्गमा निर्माण सामग्री थुपार्ने, मोटरसाइकल मर्मतसम्बन्धी उपकरण राख्ने तथा प्रचलित मापदण्ड विपरीत कवाडी कारोबार सञ्चालन गर्ने कार्यलाई निषेध गरिएको उल्लेख गरिएको छ।

सार्वजनिक स्थलको सुव्यवस्थित उपयोग, पैदल यात्रीको सहजता र शहरी अनुशासन कायम गर्ने उद्देश्यले यस्तो कदम चालिएको महानगरपालिकाले जनाएको छ।

सुकुम्वासी बस्ती हटाउने तयारीप्रति एमनेस्टीको आपत्ति, तत्काल स्थगन गर्न आग्रह

काठमाडौँ । अन्तर्राष्ट्रिय मानवअधिकार संस्था एमनेस्टी इन्टरनेसनलले काठमाडौँ उपत्यकाका सुकुम्वासी बस्तीहरू हटाउने सरकारी तयारीप्रति गम्भीर चासो व्यक्त गर्दै उक्त प्रक्रिया तत्काल रोकिनुपर्ने माग गरेको छ।

संस्थाले जारी गरेको सार्वजनिक धारणा अनुसार पूर्वतयारी, परामर्श र वैकल्पिक व्यवस्थाविनै गरिने निष्कासनले विधिको शासन कमजोर पार्ने तथा शासनशैलीमा कठोर प्रवृत्ति झल्किने जोखिम रहेको औँल्याइएको छ। हाल बस्ती खाली गराउने उद्देश्यले स्थानीय स्तरमा सूचना प्रवाह तथा माइकिङ गरिँदै आएको र छिट्टै निष्कासन प्रक्रिया अघि बढ्ने संकेत देखिएकाले मानवअधिकारको दृष्टिकोणबाट विशेष सतर्कता आवश्यक भएको संस्थाको ठहर छ।

एमनेस्टी इन्टरनेसनल नेपालका प्रतिनिधि निराजन थपलिया ले सरकारद्वारा अघि सारिएको भूमिहीन समुदाय व्यवस्थापनसम्बन्धी प्रतिबद्धता र व्यवहारबीच असंगति देखिएको बताएका छन्। उनका अनुसार, प्रभावित परिवारहरूको पूर्वपहिचान, अर्थपूर्ण परामर्श र वैकल्पिक आवासको सुनिश्चितता नगरी गरिने निष्कासनले नीतिगत प्रतिबद्धतालाई कमजोर बनाउनुका साथै सुशासनसम्बन्धी प्रश्न उठाउन सक्छ।

संस्थाले जबरजस्ती निष्कासनका सम्बन्धमा अन्तर्राष्ट्रिय मानवअधिकार मापदण्डहरू कडाइका साथ पालना गर्नुपर्ने आवश्यकता दोहोर्‍याउँदै कुनै पनि प्रकारको निष्कासन अघि पर्याप्त सूचना, वैकल्पिक उपायहरूको खोजी तथा प्रभावित समुदायसँग समुचित संवाद अनिवार्य हुने उल्लेख गरेको छ। साथै राज्यका कदमहरू कानुनी प्रक्रिया, समानुपातिकता र मानवअधिकार दायित्वसँग पूर्णतः मेल खाने गरी सञ्चालन हुनुपर्नेमा जोड दिइएको छ।

मधेस प्रदेश सभाको अधिवेशन आज मध्यरातदेखि अन्त्य हुने

धनुषा । मधेस प्रदेशसभाको चालु अधिवेशन आज मध्यरातदेखि अन्त्य हुने भएको छ ।

मधेस प्रदेश प्रमुखको कार्यालयले आज  विज्ञप्ति जारी गरेर मधेस प्रदेश मन्त्रिपरिषद्को सिफारिसमा नेपालको संविधानको धारा १८३ को उपधारा (२) बमोजिम प्रदेश प्रमुख सुरेन्द्रलाभ कर्णबाट शुक्रबार राति १२:०० बजेदेखि लागू हुने गरी प्रदेश सभाको चालु अधिवेशन अन्त्य गरिएको जनाइएको छ ।

मन्त्रिपरिषद्को यही वैशाख ९ गतेको बैठकले आज मध्यरातदेखि अधिवेशन अन्त्य गर्ने निर्णय गरेको थियो । 

सिरहामा तापक्रम वृद्धि : आवश्यकबाहेक बाहिर ननिस्कन प्रशासनको आग्रह

काठमाडौँ । सिरहामा पछिल्ला दिनहरूमा तापक्रम वृद्धि भएसँगै तातो हावाको प्रभाव देखिन थालेपछि जिल्ला प्रशासन कार्यालयले सर्वसाधारणलाई सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ। अत्यधिक गर्मीका कारण जनजीवन प्रभावित हुन थालेपछि आवश्यकबाहेक घरबाहिर ननिस्कन अनुरोध गरिएको हो।

जिल्ला प्रशासन कार्यालयले जारी गरेको सूचनामा बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक तथा दीर्घरोगी व्यक्तिहरू बढी जोखिममा पर्न सक्ने उल्लेख गर्दै विशेष सावधानी अपनाउन भनिएको छ। अत्यावश्यक कामले बाहिर जानुपर्ने अवस्था आएमा छाता प्रयोग गर्न, टोपी लगाउन वा टाउको कपडाले ढाक्न सुझाव दिइएको छ।

शरीरमा पानीको मात्रा सन्तुलित राख्न प्रशस्त सफा पानी तथा झोलयुक्त पेय पदार्थ जस्तै जुस, लस्सी वा सर्बत सेवन गर्न प्रशासनले आग्रह गरेको छ। त्यस्तै हल्का, पातलो र सुती कपडा लगाउन तथा लामो समयसम्म घाममा बस्ने वा श्रम गर्ने काम कम गर्न सुझाव दिइएको छ।

प्रशासनले सकेसम्म चिसो र हावा चल्ने स्थानमा बस्न तथा घरमा रहेका बालबालिका, वृद्धवृद्धा र बिरामी व्यक्तिको विशेष हेरचाह गर्न पनि अनुरोध गरेको छ।

तातो हावाको असरबाट टाउको दुख्ने, चक्कर लाग्ने, अत्यधिक पसिना आउने, कमजोरी महसुस हुने वा बेहोस हुने जस्ता समस्या देखिन सक्ने भएकाले यस्ता लक्षण देखिएमा तुरुन्त नजिकको स्वास्थ्य संस्थामा सम्पर्क गर्न प्रशासनले आग्रह गरेको छ।

काठमाडौँका तीन खाद्य व्यवसायमा आकस्मिक अनुगमन, सरसफाइ तथा मापदण्ड सुधारका निर्देशन

काठमाडौँ । खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभाग, बबरमहल, काठमाडौँले विभिन्न मितिमा प्राप्त उजुरी तथा गुनासोको आधारमा आकस्मिक (र्‍यापिड रेस्पोन्स मोडालिटी) बजार अनुगमन गर्दै काठमाडौँ उपत्यकाका तीन खाद्य व्यवसायहरूको स्थलगत निरीक्षण गरेको छ।

विभागमा प्राप्त गुनासाहरूको सम्बोधनका लागि गरिएको अनुगमनका क्रममा आकाश खाद्यान्न स्टोर, चन्द्रागिरी–११, अन्नपूर्ण मिनरल वाटर इन्डस्ट्रिज, चन्द्रागिरी–८ तथा दाजुभाइ स्वीट्स, कलंकी–१४ मा खाद्य सुरक्षा, सरसफाइ, उत्पादन प्रक्रिया र मापदण्ड पालना अवस्थाबारे अनुगमन तथा निरीक्षण गरिएको हो ।

आकाश खाद्यान्न स्टोर सम्बन्धी उजुरीमा म्याद गुज्रेका खाद्य पदार्थ स्टक राखी बिक्री वितरण गरिएको भन्ने उजुरीमा स्थलगत निरीक्षणका क्रममा त्यस्तो अवस्था फेला नपरेको विभागले जनाएको छ। यद्यपि स्टोरलाई एक्सपायर जोनको उचित व्यवस्थापन गर्न, म्याद समाप्त भएका खाद्य पदार्थको बिक्री वितरण नगर्न तथा नियमित रूपमा खाद्य लेबल विवरण जाँच गर्न निर्देशन दिइएको छ।

अन्नपूर्ण मिनरल वाटर इन्डस्ट्रिजको अनुगमनका क्रममा प्रशोधन कक्षमा पाइप लिकेज तथा टायलहरू टुटफुट अवस्थामा रहेको पाइएको छ। पुन: प्रयोग हुने जारहरूको सरसफाइमा क्लोरिनयुक्त पानी प्रयोग गरिएको भए पनि फोहोर वा लेउ जमेको अवस्था भने भेटिएको छैन। विभागले प्रशोधित पिउने पानी उत्पादन मापदण्ड सम्बन्धी निर्देशिका, २०७४ अनुसार कार्य गर्न निर्देशन दिएको छ भने प्रशोधित पानीको नमुना प्रयोगशाला परीक्षणका लागि संकलन गरिएको छ।

दाजुभाइ स्वीट्समा गरिएको निरीक्षणमा सरसफाइ सामान्य अवस्थामा रहेको, पेस्ट कन्ट्रोल व्यवस्थापन प्रभावकारी नभएको तथा कृत्रिम रंगको प्रयोग व्यवस्थित नभएको पाइएको छ। तर ‘हाइड्रो’ नामक वा अन्य अखाद्य रसायन प्रयोग गरिएको भन्ने उजुरी भने पुष्टि नभएको विभागले जनाएको छ। उक्त व्यवसायलाई कृत्रिम रंगको जथाभाबी प्रयोग नगर्न, नियमनका लागि स्ट्यान्डर्ड अपरेटिङ प्रोसेस तयार गरी लागू गर्न तथा पेस्ट कन्ट्रोल व्यवस्थापन सुधार गर्न निर्देशन दिइएको छ।

विभागले सबै व्यवसायहरूलाई खाद्य सुरक्षा तथा गुणस्तर सुनिश्चित गर्न असल उत्पादन अभ्यास पालना गर्न, सरसफाइ सुधार गर्न र सम्भावित प्रदूषण नियन्त्रणका लागि आवश्यक प्रणाली सुदृढ गर्न आग्रह गरेको छ। आवश्यक परे थप प्रयोगशाला परीक्षण तथा अनुगमन जारी रहने जनाइएको छ।

थापाथली क्षेत्रको बस्ती आसपास निगरानी बढाउन सिसिटिभी जडान सुरु

काठमाडौँ । प्रहरीले थापाथलीस्थित सुकुमवासी बस्ती आसपासका क्षेत्रमा सुरक्षा निगरानी सुदृढ बनाउन सिसिटिभी क्यामेरा जडान कार्य प्रारम्भ गरेको छ।

बस्ती नजिकको सडक किनारमा रहेका विद्युत् पोलहरूमा क्यामेरा राख्ने काम अघि बढाइएको जनाइएको छ।

प्रहरीका अनुसार सार्वजनिक सुरक्षा व्यवस्थापन, गतिविधिको निगरानी तथा आवश्यक अवस्थामा प्रमाण संकलनलाई प्रभावकारी बनाउन उक्त व्यवस्था विस्तार गरिएको हो।

काठमाडौँ प्रहरी परिसरले यो कार्य नियमित सुरक्षा व्यवस्थापन कार्यक्रमअन्तर्गत सञ्चालन गरिएको जनाएको छ।

अनामनगरका चार रेष्टुरेन्ट तथा खाजा घरमा खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभागको अनुगमन, अखाद्य वस्तु नष्ट

काठमाडौँ । खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभागले जिल्ला प्रशासन कार्यालय, काठमाडौँसँगको संयुक्त अनुगमनका क्रममा काठमाडौं उपत्यकाभित्रका चार वटा रेष्टुरेन्ट तथा खाजा घरमा निरीक्षण गर्दै अखाद्य वस्तु नष्ट गरेको छ।

विभागले काठमाडौँ महानगरपालिका–२९ अनामनगर क्षेत्रका खाद्य व्यवसायहरूमा खाद्य स्वच्छता तथा गुणस्तर ऐन, २०८१ अनुसार अनुगमन गरेको हो। अनुगमनका क्रममा सरसफाइ, भण्डारण, डस्टबिनको प्रयोग, कच्चा तथा पकाइएको खाद्य पदार्थको व्यवस्थापन लगायतका विषयमा अनियमितता तथा सुधार गर्नुपर्ने अवस्था फेला परेको विभागले जनाएको छ।

अनुगमन गरिएका चार व्यवसायमध्ये “चितवनको भेटघाट रेस्टुरेन्ट” मा सरसफाइ सामान्य रहेको, तेल परीक्षण मापदण्डअनुसार रहेको पाइए पनि भण्डारण कक्ष अव्यवस्थित, डस्टबिन खुला अवस्थामा राखिएको तथा भान्सामा अखाद्य रंग भेटिएको पाइएको थियो। उक्त अखाद्य रंग (०.५ लिटर) नष्ट गरिएको छ भने व्यवसायलाई सरसफाइ, भण्डारण व्यवस्थापन र ढकनयुक्त डस्टबिन प्रयोग गर्न निर्देशन दिइएको छ।

त्यस्तै “पाथीभरा भान्छा घर” मा शाकाहारी र मांसाहारी खाद्य एउटै फ्रिजमा राखिएको, बिर्को नभएको डस्टबिन प्रयोग गरिएको तथा करिब १०० ग्राम अखाद्य रंग फेला परेको थियो। सो रंग नष्ट गर्दै खाद्य वस्तु छुट्टाछुट्टै भण्डारण गर्न, कृत्रिम रंग प्रयोग नगर्न र लेबल विवरण भएका सामग्री मात्र प्रयोग गर्न निर्देशन दिइएको विभागले जनाएको छ।

“काका खाजा घर” मा व्यवसाय दर्ता नगरी सञ्चालन गरिएको, डस्टबिन बिना ढकन प्रयोग गरिएको तथा लेबल नहेरी खाद्य वस्तु खरिद गरिएको पाइएको थियो। उक्त व्यवसायलाई अनिवार्य दर्ता गरेर सञ्चालन गर्न, स्वच्छता कायम गर्न र लेबल हेरेर मात्र सामग्री खरिद गर्न निर्देशन दिइएको छ।

त्यस्तै “मापो रेस्टुरेन्ट प्रा.लि.” मा फ्राइङ तेलको टीपीएम: मापदण्डअनुसार रहेको भए पनि शाकाहारी र मांसाहारी खाद्य पदार्थ एउटै फ्रिजमा राखिएको, एउटै चक्कु प्रयोग गरिएको तथा नाला (ड्रेन) सफाइ कमजोर रहेको पाइएको थियो। व्यवसायलाई खाद्य वस्तु छुट्टाछुट्टै भण्डारण गर्न, उपकरण छुट्टै प्रयोग गर्न र सरसफाइमा सुधार गर्न निर्देशन दिइएको छ।

विभागले अनुगमनका क्रममा भेटिएका अखाद्य तथा मापदण्डविपरीत सामग्री तत्काल नष्ट गर्दै व्यवसायीहरूलाई खाद्य स्वच्छता तथा गुणस्तर ऐन, २०८१ अनुसार सुधारात्मक निर्देशन दिएको जनाएको छ।

खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभागले उपभोक्ताको स्वच्छ र सुरक्षित खाद्य उपभोग सुनिश्चित गर्न यस्ता अनुगमनलाई निरन्तरता दिँदै आएको छ।